ਵਰਕਆਊਟ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਕੀ ਵਧੇਰੇ ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਫਿਟਨੈੱਸ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਨਿਕਲੇਗਾ, ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਫੈਟ ਬਰਨਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕੂਲਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ’ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਆਇਆ ਪਸੀਨਾ ਜਦੋਂ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਕੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਹੈ?
ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਵਰਕਆਊਟ ਦੌਰਾਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਜ਼ਨ ਕੁਝ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੰਨੀ ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਘਟਣਾ।
ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮੁੜ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਜ਼ਨ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਕਆਊਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਦੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਫੈਟ ਲੌਸ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪਸੀਨਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘੱਟ ਪਸੀਨਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ’ਤੇ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
- ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ
- ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ
- ਵਰਕਆਊਟ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮ
- ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ
- ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਕਾਰ
- ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਸੀਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਰੱਥਾ
ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਕਆਊਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਵਰਕਆਊਟ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਮਿਆਦ, ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤਤਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਤੁਰ ਜਾਂ ਦੌੜ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਘੱਟ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹੀ ਵਰਕਆਊਟ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਆਸਾਨ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਫਿਟਨੈੱਸ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਰਕਆਊਟ ਬੇਕਾਰ ਹੈ
ਜੇ ਕਸਰਤ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕਸਰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਠੰਡੇ ਜਾਂ ਹਵਾਦਾਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਸੀਨਾ ਘੱਟ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਮੋਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਜੇ ਵਰਕਆਊਟ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਆਉਣ, ਸਿਰਦਰਦ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਮਤਲੀ, ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਸਰਤ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ
ਵਰਕਆਊਟ ਦੌਰਾਨ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਵਰਕਆਊਟ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਟ ਬਰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਟਨੈੱਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਸਰਤ ਦੀ ਨਿਯਮਤਤਾ, ਤੀਬਰਤਾ, ਸਹਿਣਸ਼ਕਤੀ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਧਾਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਹੈ।