New Delhi, 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026: ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਸਮ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੱਕ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਭੋਪਾਲ ਤੇ ਜੈਪੁਰ ਤੱਕ ਮੌਸਮ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਬਦਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੀਂਹ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਕਾਫੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਸਮੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਵੱਲੋਂ 13 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਮੀ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ ਮੀਂਹ, ਗਰਜ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧੇ ਹਨ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ 3-4 ਦਿਨ ਮੌਸਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੇ।
ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਲਾਤ:
- ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ: ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਪਰ 10-11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼: ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਜ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਨਾਲ ਆਮ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ। ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ 50-60 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ।
- ਬਿਹਾਰ: ਅਗਲੇ 72 ਘੰਟੇ ਅਹਿਮ, ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ।
- ਰਾਜਸਥਾਨ: ਕੋਟਾ, ਜੈਪੁਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਹਾਲਾਤ; ਗੜੇਮਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ।
- ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼: ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਗਰਜ-ਮੀਂਹ ਅਤੇ 40-50 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਹਵਾ।
- ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ: ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ।
- ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ: ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਕੇਰਲ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤੱਟੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਵਾਵਾਂ।
- ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ: ਅਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ।
ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:
- ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਚੱਕਰਵਾਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਮੌਸਮੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ।
- ਲਗਭਗ 13 ਰਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ।
- ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਣ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਅਸਥਿਰ ਹਨ।
- ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਣਕ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:
ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।