ਬਰਲਿਨ, 7 ਸਤੰਬਰ 2026: ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਸੈਕਸਨੀ-ਐਨਹਾਲਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਾਲੀਆ ਖੇਤਰੀ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੂਰ-ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਫਾਰ ਜਰਮਨੀ (AfD) ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ 44 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AfD ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਲਰਿਚ ਸਿਗਮੁੰਡ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਬਰਲਿਨ ਸਥਿਤ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
CDU ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਚਾਂਸਲਰ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਮਰਜ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ (CDU) ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ 24 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀ CDU ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ 17.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2021 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ CDU ਨੇ 37.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੜ-ਏਕੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ CDU ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ਦੂਰ AfD
44 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ AfD ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਹੈ। 83 ਮੈਂਬਰੀ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 39 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 42 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ AfD ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏਗੀ।
‘ਫਾਇਰਵਾਲ’ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰਾਹ ਮੁਸ਼ਕਲ
AfD ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ AfD ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਸਹਿਯੋਗ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ‘ਫਾਇਰਵਾਲ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਕਸਨੀ-ਐਨਹਾਲਟ ਵਿੱਚ AfD ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ AfD ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਿਆਸੀ ਗਤੀਰੋਧ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ AfD ਦਾ ਚੋਣੀ ਏਜੰਡਾ?
35 ਸਾਲਾ ਉਲਰਿਚ ਸਿਗਮੁੰਡ ਨੇ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ AfD ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸਿਗਮੁੰਡ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਰਟੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡੇ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੁਖ
AfD ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਏਜੰਡਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਜਰਮਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕਸਨੀ-ਐਨਹਾਲਟ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ AfD ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੀ AfD ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ।