ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 14 ਅਗਸਤ 2026: ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ 80ਵਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦਰਮਿਆਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ (MMSY) ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਹਰ ਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ₹10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਲਾਜ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ 26,18,712 ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ 69,12,697 ਪਰਿਵਾਰ ਯੋਗ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ 3,02,906 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ 6,06,892 ਇਲਾਜ ਅਤੇ 15,267 ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਇਸ ਸਮੇਂ 880 ਹਸਪਤਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਔਸਤ ਰਕਮ ਲਗਭਗ ₹14,628.04 ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਡਾਇਲਸਿਸ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰੇਜ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਡਾਇਲਸਿਸ, ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਇਲਾਜ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2,02,793 ਡਾਇਲਸਿਸ ਕੇਸਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹33.14 ਕਰੋੜ, ਜਦਕਿ 60,504 ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ ₹159.41 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸਹੂਲਤ
ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਸਮੇਤ 10,428 ਪੀਟੀਸੀਏ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹100 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਹੋਏ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 611 ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਬਾਈਪਾਸ ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ (CABG) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ ₹8.20 ਕਰੋੜ, ਜਦਕਿ 507 ਪੇਸਮੇਕਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹6.79 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਗੋਡੇ ਅਤੇ ਕਮਰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 11,796 ਗੋਡੇ ਬਦਲਣ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹94.89 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1,092 ਕਮਰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਰੀਬ ₹10.75 ਕਰੋੜ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 2,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਵੇਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 3,36,161 ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 2,70,731 ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੋਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇਲਾਜਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹614.08 ਕਰੋੜ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ ₹479.85 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖਰਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 28,977 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ 23,446, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 22,620 ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ 20,193 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਖਰਚ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ ₹200 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ₹100 ਕਰੋੜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ₹99.23 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ₹91.30 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ ਬਣਿਆ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਰਾ
ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਥੈਲੀ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆਮ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਪਰਤ ਸਕੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਨਿਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਲਈ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਬੇਹੱਦ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਮੁੜ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਡਾਇਲਸਿਸ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਰਜਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਜ ਇਲਾਜ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।