ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 28 ਸਤੰਬਰ 2026: ਪ੍ਰੀਪੇਡ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਟੈਲੀਕਾਮ ਰੀਚਾਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ (TRAI) ਨੇ Telecom Consumers Protection (13th Amendment) Regulations, 2026 ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਤੇ SMS-ਸਿਰਫ਼ ਪਲਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਧਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਫੋਕਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਡੇਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲਿੰਗ ਤੇ SMS ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। TRAI ਦੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਢਾਂਚੇ ਤਹਿਤ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਤ ਵੈਧਤਾ ਮਿਆਦਾਂ ਲਈ ਵੌਇਸ-SMS ਓਨਲੀ Special Tariff Vouchers (STVs) ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹੋਣਗੇ।
28 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ 30 ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਲਾਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਵਾਲੇ ਰੀਚਾਰਜ ਪਲਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਨੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 13 ਦੀ ਬਜਾਏ 12 ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ 30 ਦਿਨਾਂ ਵਾਲਾ ਪਲਾਨ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।
ਦਰਅਸਲ, 28 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਵਾਲੇ ਪਲਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ 13 ਰੀਚਾਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਸੀ। 30 ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰੀਚਾਰਜ ਚੱਕਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲੇਗਾ।
ਡੇਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੌਇਸ-SMS ਪਲਾਨ
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਵੌਇਸ ਅਤੇ SMS-ਸਿਰਫ਼ ਰੀਚਾਰਜ ਪਲਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਟਾ ਸਮੇਤ ਬੰਡਲ ਪਲਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਵੌਇਸ ਅਤੇ SMS ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲੇਗਾ।
TRAI ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੈਧਤਾ ਮਿਆਦਾਂ ਵਾਲੇ ਬੰਡਲ ਪਲਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੌਇਸ-SMS ਓਨਲੀ STVs ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਅਨੁਪਾਤਕ ਕਮੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵੌਇਸ-SMS ਓਨਲੀ ਪਲਾਨ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਸੇ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਰੀਨਿਊ ਹੋ ਸਕੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੀਨਿਊਅਲ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਮੁੱਦਾ
ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰੀਚਾਰਜ ਪਲਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲਚਕੀਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 11 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਲਪ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਪਲਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ TRAI ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, TRAI ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਡਰਾਫਟ ਸੋਧ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਹਿੱਤਧਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਮੰਗੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਲੀਕਾਮ ਪਲਾਨ ਚੁਣਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਲਪ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਟਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੌਇਸ ਕਾਲ ਅਤੇ SMS ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।