
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 26 ਸਤੰਬਰ 2026: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਸ਼ਲ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ, ਬੀਮਾ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਨਿਪਟਾਰੇ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ‘ਆਰੋਗਿਆ ਮੰਥਨ 2026’ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਅਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ (AB PM-JAY) ਦੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਅਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਡਿਜੀਟਲ ਮਿਸ਼ਨ (ABDM) ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਂਚ?
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਅਥਾਰਟੀ (NHA) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਰਜਿਸਟਰੀ (NHPR) ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਕਲੇਮ ਐਕਸਚੇਂਜ (NHCX) ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਗਾਈਡ, ਮਾਡਲ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ, ਸਿਕਿਓਰ ਡੇਟਾ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ (SDE) ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ AB PM-JAY ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਕਲੇਮ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਫਰੇਮਵਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ Secure Data Environment
NHA ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (IISc), ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਿਕਿਓਰ ਡੇਟਾ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਤੱਕ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ NHA ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਡੇਟਾ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਖੋਜ, ਨੀਤੀ-ਨਿਰਮਾਣ, ਨਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
AB PM-JAY ਦੇ ਕਲੇਮ ਹੋਣਗੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ AB PM-JAY ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਕਲੇਮ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਫਰੇਮਵਰਕ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖ਼ਲ ਘਟਾਉਣ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕਲੇਮਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
NHCX ਰਾਹੀਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਕਲੇਮ ਐਕਸਚੇਂਜ (NHCX) ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਗਾਈਡ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਲੇਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
NHCX ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਹਤ ਬੀਮੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚਾਰੂ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
NHPR ਐਪ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਰਜਿਸਟਰੀ (NHPR) ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਡਿਜੀਟਲ ਮਿਸ਼ਨ (ABDM) ਦੇ ਵੱਡੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜ਼ੋਰ
ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੱਡਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਖੋਜ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅੰਕੜੇ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 130 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਸਪਤਾਲੀ ਇਲਾਜਾਂ ਲਈ ₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ABDM ਤਹਿਤ:
- 978 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ABHA ਖਾਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
- 1.21 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਹਤ ਰਿਕਾਰਡ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ।
- 5.6 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।
- ਲਗਭਗ 1.1 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ।
ਮਰੀਜ਼-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਸਿਹਤ) ਐਮ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇਖਭਾਲ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ABHA ID ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ, ਸਿਹਤ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ
IRDAI ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਜੇ ਸੇਠ ਨੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ABHA ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ID ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੋਡ, ਬਿਲਿੰਗ ਫਾਰਮੈਟ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਆਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ICMR ਵੱਲੋਂ ਮਿਆਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ICMR ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੀਵ ਬਹਿਲ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਿਆਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਇਕਸਾਰ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ICMR ਵੱਲੋਂ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਆਰੀ ਇਲਾਜ ਵਰਕਫਲੋ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੈਲਥ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਸੈਸਮੈਂਟ (HTA) ਰਾਹੀਂ ਸਿਹਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
