ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 Oil Production: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਹਤਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਆਇਲ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ:
ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧ ਕੇ 1,202 ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 705 ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 43,773 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 32,787 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ:
ਇਸ ਉਪਲਬਧੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਈਕਲਿਕ ਸਟੀਮ ਸਟੀਮੂਲੇਸ਼ਨ (CSS) ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਿਸ਼ਬੋਨ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ, ਵੇਅਰਫੁੱਟ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡਾਊਨਹੋਲ ਹੀਟਰ, ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਸਕਰ ਰਾਡ ਪੰਪ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਵੈੱਲਹੈੱਡ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮੁਸ਼ਕਲ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ:
ਥਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਇੱਥੇ ਕਾਰਗਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਲੂਐਂਟ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਲਿਫਟ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ 19 ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ CSS ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 72 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਅਤੇ 13 ਨਵੇਂ ਖੂਹ ਵੀ ਖੋਦੇ ਗਏ।
ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ:
ਇਹ ਖੇਤਰ ਬੀਕਾਨੇਰ-ਨਾਗੌਰ ਸਬ-ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਗਭਗ 200 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 52 ਖੂਹ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 33 ਚਾਲੂ ਹਨ। ਆਇਲ ਇੰਡੀਆ 2017 ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤਿਆਰੀ:
ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਟੈਂਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਹਿਸਾਣਾ ਸਥਿਤ ONGC ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਦੀ ਕੋਯਾਲੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਚੂਰ ਭੰਡਾਰ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।