ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਦੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪੁਰਾਣੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਚੁਕਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ 1 ਤੋਂ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ 6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 15 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਨਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਮਿਲਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਮੰਗ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਉਣੀ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸੀਜ਼ਨ 2025-26 ਦੇ ਕਸਟਮ ਮਿਲਡ ਰਾਈਸ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। 29 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਤੈਅ 105.64 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 99.50 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ, ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 94 ਫੀਸਦੀ ਚੌਲ ਹੀ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬਾਕੀ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੀਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਕਾਇਆ ਚੌਲ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਜਲਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟੋਰੇਜ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕੇ।
ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਯਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਟਾਕ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਯਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ ਜਾਂ ਮੱਧ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਪਰ 29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 17 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਅਜੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਪਈ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਟਾਕ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੁਕਾਈ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਘੱਟ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 15 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ 12 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 1 ਤੋਂ 29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 8.30 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 4.30 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਹੀ ਬਾਹਰ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕੀ।
ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਅਨਾਜ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੀ:
- ਜੂਨ: 11.91 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ — 6.55 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 5.36 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ
- ਜੁਲਾਈ: 11.60 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ — 6.70 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 4.90 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ
- ਅਗਸਤ: 12.72 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ — 7.70 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 5.02 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ
- ਸਤੰਬਰ (29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ): 12.60 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ — 8.30 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 4.30 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ।
ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਮਿਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਪੁਰਾਣੇ ਚੌਲ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਲਟਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਿੱਲਰ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਦੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਮਿਲਿੰਗ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਕਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਨਾਜ ਸਟਾਕ ਉਪਲਬਧ ਭੰਡਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਨਿੱਜੀ ਦਖ਼ਲ ਦੀ ਮੰਗ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਕੇ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1 ਤੋਂ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਦਰਮਿਆਨ 6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ 15 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਨਵੀਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ ਮੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਉਣੀ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸੀਜ਼ਨ 2026-27 ਦੌਰਾਨ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।