ਮੁੰਬਈ, 11 ਸਤੰਬਰ 2026: ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ, ਲੰਗਰ, ਭੰਡਾਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਲਈ ਸੂਬੇ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (FDA) ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਭੋਜਨ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 7 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ FDA ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਚਨਾ
FDA ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੂੰ FDA ਦੇ ‘ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ ਪੋਰਟਲ’ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ‘ਸਮੂਹਿਕ ਭੋਜਨ ਵੰਡਣ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਨਾ’ ਫਾਰਮ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ, ਲੰਗਰ, ਭੰਡਾਰਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਨਜ਼ਰ
FDA ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਭੋਜਨ ਕਿਸੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੈਟਰਰ, ਰਸੋਈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕੀ ਅਦਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗਣੇਸ਼ ਮੰਡਲਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸਵਾਗਤ, ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਜਤਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ FDA ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੁਕਾਰਾਮ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਹਨਮੁੰਬਈ ਪਬਲਿਕ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਸਮਨਵਯ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਨਰੇਸ਼ ਦਹੀਬਾਵਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ FDA ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਡਲ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਆਯੋਜਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ।
ਠਾਣੇ ’ਚ 11 ਫੂਡ ਯੂਨਿਟਾਂ ’ਤੇ ਛਾਪੇ, 20.48 ਲੱਖ ਦਾ ਸਮਾਨ ਜ਼ਬਤ
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ FDA ਨੇ ਠਾਣੇ ਦੇ ਸ਼ਿਲ-ਦਿਵਾ ਰੋਡ ਸਥਿਤ ਭਾਸਕਰ ਕੰਪਾਊਂਡ-ਖਾੜੀ ਪਿੰਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੇਫਰ, ਚਿਵੜਾ, ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕੀ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ 11 ਫੈਕਟਰੀਆਂ ’ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ FDA ਨੇ ਕਰੀਬ 20.48 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖੁਰਾਕੀ ਪਦਾਰਥ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ। ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 28,955 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕੀ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ 56 ਲੀਟਰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਫੈਕਟਰੀਆਂ ’ਚ ਮਿਲੀਆਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਖਾਮੀਆਂ
FDA ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਰਾਕੀ ਉਤਪਾਦਨ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਖਾਮੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਗੰਦੇ ਫਰਸ਼, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਉਤਪਾਦਨ ਖੇਤਰ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਨਿਕਾਸੀ, ਕਾਕਰੋਚ ਅਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ, ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਗਲਤ ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਲੇਬਲਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ FDA ਨੇ ਸਾਰੇ 11 ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ/ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮੁੰਬਈ ਦੇ 6 ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ
FDA ਵੱਲੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਰਾਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 6 ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
FDA ਦੀ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੰਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।