ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 14 ਮਈ 2026: CGC Landran ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ RISE ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ACIC RISE ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਕਸ਼ੀ ਐਗਰੀਪ੍ਰੀਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਟਦੀ ਸਤਰ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਘਟ ਰਹੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਪੜਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖੇਤੀ-ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ, AI-ਅਧਾਰਿਤ ਹੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ “ਐਗਰੀਪ੍ਰੀਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਕਨਵਰਜੈਂਸ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੈਸ਼ਨ” ਨਾਮਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਏ 25 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰੈਗਨ ਫਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਆਮਦਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤਕਨੀਕ, ਨਿਵੇਸ਼, ਉਤਪਾਦਨ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ AI ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਅੰਕਲਨ, ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਹੰਸਾਲੀ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਟੈਕ ਸਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ “ਡਰੈਗਨ ਫਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਡਰੋਨ-ਯੋਗ AI ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੇਤੀ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਖੇਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ, ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮਿੱਟੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਬਿਜਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਹੱਥੀਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਫਸਲ ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਛਿੜਕਾਅ ਦੇ ਲਾਈਵ ਡੈਮੋ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਰਚੇ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਇਹ ਪਹਿਲ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਐਗਰੀ-ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਕੇਲੇਬਲ ਖੇਤੀ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੀ ਡੀਨ ਰਿਸਰਚ ਡਾ. Neha Sharma ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤੀ-ਉਦਯਮਤਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਟਿਕਾਊਪਣ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸੰਦ ਅਤੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੇਤੀ-ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. Rajdeep Singh ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀ-ਉਦਯਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।