ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 4 ਜੁਲਾਈ 2026: ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕ ਸਿਟੀਗਰੁੱਪ (Citigroup) ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 60 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਮੋਰਗਨ ਸਟੈਨਲੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡਮੈਨ ਸਾਕਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਓਵਰਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਆਯਾਤ-ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਇੰਧਨ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਿਓ-ਪਾਲਿਟਿਕਲ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਬਹਾਲ
ਸਿਟੀਗਰੁੱਪ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੜ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਲਗਭਗ 71–72 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 30 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੰਗ ਘਟਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਧਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾਰਮਲ ਹਾਲਾਤ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰੂਟ ਦੇ ਮੁੜ ਖੁਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਸਥਿਰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਗਲੋਬਲ ਡਿਮਾਂਡ ਵੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਓਵਰਸਪਲਾਈ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ $60–$65 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਸਿਟੀਗਰੁੱਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨ ਗਿਰਾਵਟ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 60 ਤੋਂ 65 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਟੀਗਰੁੱਪ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸਾਕਸ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਿਓ-ਪਾਲਿਟਿਕਲ ਤਣਾਅ ਘਟੇਗਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੜ ਓਵਰਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਰਗਨ ਸਟੈਨਲੀ ਨੇ ਵੀ ਹਾਲੀਆ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਕੀਮਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਘਟਾਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਸਰ
ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਗਲੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।